Psychoterapia: Kontrakt terapeutyczny – poważne słowo.

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-05-19

Każdy uczestnik psychoterapii lub osoba interesująca się nią wcześniej czy później spotka się z tym pojęciem. Dla niektórych pacjentów to poważne pojęcie, budzące różne odczucia, więc czasami nie pada ono wprost od psychoterapeuty, ale każdy uczestnik przypomina sobie sam początek terapii, kiedy doszło do ustalenia z psychoterapeutą pewnych podstawowych zasad współpracy. Od staranności poczynionych ustaleń podczas zawierania kontraktu zależy efektywność prowadzonej terapii i jej wynik. Wiele z opisanych poniżej elementów kontraktu terapeutycznego występuje niezależne od metody w jakiej prowadzona jest psychoterapia.

Najważniejszą kwestią podczas uzgadniania zasad współpracy jest cel terapii – jakie objawy zgłasza pacjent i jakie w związku z tym ma oczekiwania efektów terapii. Ustalenie celu terapii pozwala nie tylko zorientować się w naturze problemu zgłaszanego przez pacjenta, ale również dokonać oceny efektywności terapii na poszczególnych jej etapach oraz na ustalenie ilości sesji, które będą niezbędne do uzyskania pożądanych efektów. Jasne zdefiniowanie celu terapii pozwala również na jego redefiniowanie oraz odwoływanie się do niego w trakcie zarówno przez terapeutę jak i pacjenta.

Jedną z podstawowych kwestii, które powinny zostać ustalone między psychoterapeutą a pacjentem jest kwestia współdziałania i współodpowiedzialności za efekty terapii. Użycie terminów współpraca, współdziałanie w tym kontekście to nie przypadek. Ten element kontraktu powinien jasno definiować współodpowiedzialność pacjenta za terapię; polegającą na jego pełnym, aktywnym zaangażowaniu w terapię, a nie tylko pasywnym korzystaniu z wiedzy i doświadczenia terapeuty. Bardzo ważne jest uświadomienie sobie, że w psychoterapii nikt poza pacjentem nie wykona za niego tej pracy, a rola terapeuty jest rolą pomagającego, który ułatwia pacjentowi przejść przez ten proces. W tradycyjnej relacji pacjent lekarz, pacjent przyjmuje rolę bardziej pasywną polegającą głównie do stosowania się do zaleceń lekarza. W terapii relacja psychoterapeuta – pacjent jest bardziej symetryczna. W psychoterapii przedmiotem terapii jest wspólne analizowanie wszystkiego, co się dzieje w sferze psychiki pacjenta, sposób spostrzegania przez pacjenta świata i siebie w tym świecie oraz sposobu przeżywania tego. Dlatego podczas terapii pacjent może być poproszony o uważne monitorowanie siebie w różnych sytuacjach, kiedy pojawiają się zgłaszane przez pacjenta objawy. Pacjent podczas zawierania kontraktu powziąć powinien wiedzę, że trakcie psychoterapii mogą pojawić się trudne emocje związane z ryzykiem pojawienia się na trudnych emocjonalnie doświadczeń, które mają na celu doprowadzić do zmiany w sposobach przeżywania tego doświadczenia. Terapeuta nie może wziąć na siebie tego trudu za pacjenta i zastąpić go w tym procesie.

Oprócz w/w współudziału i współodpowiedzialności pacjenta w terapii podczas pierwszych spotkań ustala się: jak będzie przebiegać terapia, czego można się spodziewać, jakie dokładnie obowiązki spoczywają na terapeucie i na pacjencie. Ważną kwestią przy ustalaniu zasad współpracy jest częstość i termin spotkań oraz sposób wynagrodzenia. Czasami pacjenci pytają czy sesje raz w tygodniu są wystarczające. Nie ma tutaj gotowych odpowiedzi. To zależy od zgłaszanego przez pacjenta problemu, sposobu pracy terapeuty i gotowości zaangażowania terapeuty i pacjenta. W psychoterapii indywidualnej najczęściej spotkania odbywają się 1-2 razy w tygodniu.



‹ Powrót do listy z aktualnościami