Czy osobowość poddaje się psychoterapii?

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-06-28

                Zanim będzie można odpowiedzieć na pytanie czy osobowość poddaje się psychoterapii należy zdefiniować w jaki sposób rozumie się osobowość. Najprościej rzecz ujmując; osobowość można opisać jako charakterystyczny, względnie stały sposób reagowania jednostki na środowisko społeczne, a także sposób wchodzenia z nim w interakcje. Ważne w tej definicji są dwa elementy „względna stałość” oraz „charakterystyczny styl” - co powala odróżnić daną osobę od innej, ponieważ ma ona własny, indywidualny sposób przeżywania i reagowania. Stałość oznacza, że styl ten jest nie tylko charakterystyczny dla niej, ale również niezależny od okoliczności – tzn. że osoba, jeśli ją znamy,  reaguje i przeżywa swoje doznania w przewidywalny dla nas sposób.

Oczywiście osobowość, albo inaczej styl charakteru - nie może być jedyną determinantą działania – to, co i jak człowiek robi, zależy też od doraźnego stanu fizycznego i psychicznego, emocji, stopnia przygotowania do danego działania.

Osobowość rozwija się przez całe życie począwszy od najmłodszego dzieciństwa.  Tworzy się ona poprzez kolejne doświadczenia człowieka, zmagania się z różnymi doświadczeniami życiowymi, poprzez wpływ czynników socjo-kulturowych; w tym socjalizacji w domu, w przedszkolu, potem szkole, kontakty z osobami znaczącymi dla danej jednostki. Nie do przecenienia dla kształtowania się osobowości człowieka są wydarzenia powtarzające się lub wyjątkowo silne. Osoba dorosła, u której ten rozwój przebiegał względnie prawidłowo, powinna posiadać zorganizowaną i zintegrowaną strukturę osobowości. Taką osobowość można określić mianem dojrzałej. W rezultacie utworzenia się osobowości dojrzałej człowiek osiąga zdolność do formułowania realnych sądów i podejmowania decyzji i reagowania na zdarzenia w sposób adekwatny do sytuacji.

Za przejaw zatrzymania rozwoju osobowości jednostki lub zakłóceń w jej ustrukturyzowaniu uważa się nerwicę lub zaburzenia osobowości. Niewielkie odchylenia w zrównoważonej strukturze osobowości nazywamy typem osobowości.

Dyskusja o tym na ile osobowość jest cechą dziedziczną, uwarunkowaną genetycznie trwają. Oczywiście dziedziczność cech osobowości można jedynie rozpatrywać na poziomie pewnych dziedzicznych cech układu nerwowego, a nie tak skomplikowanej struktury jaką jest sama osobowość człowieka. Dzisiaj już nie ulega wątpliwości, że niektóre cechy naszego organizmu dziedziczymy, np. cechy temperamentalne, które są uwarunkowane przez właściwości naszego układu nerwowego, co nie jest dowodem na niezmienność cech i struktury osobowości. Pewne cechy naszego charakteru, osobowości możemy zmienić pod wpływem psychoterapii, co jest potwierdzane w licznych badaniach. Są pewne cechy osobowości może nie dać się zmienić, które są uwarunkowane biologicznie, chociaż niektóre badania wskazują, że psychoterapia może prowadzić również do zmian cech temperamentalnych.



‹ Powrót do listy z aktualnościami