Związek terapeutyczny czy przeniesienie?

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-06-18

                W psychoterapii następuje moment, kiedy pacjent ujawnia szczególnie intensywnie emocje wobec terapeuty, jednak należy odróżnić dwa odrębne zjawiska w psychoterapii; związek między terapeutą a pacjentem oraz zjawisko przeniesienia. Mylenie tych dwóch pojęć jest spowodowane ich współwystępowaniem w procesie psychoterapii oraz faktem, że łączą się one oba z okazywaniem emocji (w przeniesieniu czasami bardzo silnych) wobec osoby psychoterapeuty. Dotyczy to przede wszystkim psychoterapii indywidualnej.

                Zjawisko przeniesienia wymaga omówienia pewnej zasady terapeutycznej, która jest powszechnie stosowana w psychoterapii – neutralności albo wstrzemięźliwości terapeuty (i nie chodzi tutaj o nie picie alkoholu J). Tzn., że psychoterapeuta powstrzymuje się w procesie terapii od ujawniania faktów ze swojego życia. Oczywiście we współczesnym świecie, rzeczywistości wirtualnej, trudno sobie wyobrazić, że pacjent nic nie wie na temat swojego terapeuty. Zasada ta ma, nie tyle chronić terapeutę, ale ułatwić powstanie procesu przeniesienia, w niektórych koncepcjach psychoterapeutycznych kluczowego dla odkrycia przyczyn źródła zaburzeń przeżywania pacjenta. Pacjent im mniej wie o terapeucie, tym więcej musi włożyć wysiłku, żeby zbudować sobie jego obraz z tych strzępków informacji do których ma dostęp. Dzięki tym brakującym elementom wiedzy o osobie terapeuty, pacjent zaczyna uzupełniać tą reprezentację z elementów innych, dobrze mu znanych osób. W ten sposób trochę zagadkowy i tajemniczy terapeuta zaczyna się w wyobraźni pacjenta upodabniać do osób znaczących z życia pacjenta; rodziców, rodzeństwa, dziadków, krewnych, przyjaciół, sympatii itd. Istnieje duża szansa, że w relacji z osobami znaczącymi kryje się źródło zaburzeń przeżywania pacjenta. Ponieważ psychoterapeuta zaczyna pacjentowi przypominać osobę znaczącą, z którą łączył go konflikt, zaczyna reagować na terapeutę tak jak na osobę znaczącą, zaczyna również ujawniać wobec terapeuty podobne uczucia. Czasami dosyć gwałtowne. To zjawisko umożliwia zdiagnozowanie źródła zaburzenia (uzyskanie wglądu), przepracowanie wypartego konfliktu (jak on rzutuje na inne aspekty zachowania pacjenta)  oraz przeuczenia (czyli zmian wyuczonych wcześniej dezadaptacyjnych sposobów zachowania).



‹ Powrót do listy z aktualnościami