Podstawowe potrzeby emocjonalne człowieka.

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-07-02

                A.Maslow przedstawiciel nurtu humanistycznego w psychologii stworzył model hierarchii potrzeb, formując  ją w tzw. piramidę potrzeb. Teoretycznie według tej teorii człowiek podejmuje działania z gatunku potrzeb wyższego rzędu, dopiero po zaspokojeniu potrzeb niższego rzędu, np. człowiek głodny nie będzie zajmować się kulturą czy sztuką. Od tej reguły zdarzają się istotne wyjątki. Stosunek jednostki wobec swoich potrzeb wpływają jeszcze czynniki genetyczne, środowiskowe oraz aktywność własna jednostki lub też behawioralny system bodźców i reakcji.

                W psychoterapii uważa się, że część potrzeb wyższego rzędu musi zostać zaspokojona, żeby człowiek mógł prowadzić zdrowe, zrównoważone życie w jego wymiarze psychicznym. Oczywiście sposób realizacji tych potrzeb jest indywidualny dla każdego człowieka. Psychoterapeuta na pierwszych sesjach stara się rozpoznać, które z tych podstawowych potrzeb emocjonalnych są zaspokojone, a które nie. Kiedy jakaś główna potrzeba emocjonalna nie jest zaspokojona pojawić się mogą problemy. Ale jakie to są te główne potrzeby emocjonalne?

                Jedną z takich ważnych potrzeb jest okazywanie i zyskiwanie zainteresowania – pozwala ona poczuć się ważnym dla kogoś oraz okazanie tego samego drugiej osobie. Realizacja tych potrzeb determinuje funkcjonowanie interpersonalne jednostki, a wiadomo że człowiek jako jednostka społeczna jest „skazany” na spędzanie czasu z innymi. Sam nie jest w stanie dobrze funkcjonować. Ta potrzeba wiąże się z następną potrzebą – przynależności. Człowiek lepiej się czuje identyfikując się z jakąś grupą czy kulturą. Nawet współcześnie osoby, które są bardzo przywiązane do markowych produktów, pozornie chcą się wyróżnić w ten sposób, ale tak naprawdę chcą identyfikować się z grupą „wyznawców” danej marki nawet jeśli są to luksusowe produkty. Nawet najbardziej elitarne marki zapewniają poczucie przynależności. Z tym zjawiskiem wiąże się następna potrzeba bycia rozumianym i przynależności emocjonalnej. Realizację tej potrzeby zapewnić może posiadanie grupy bliskich przyjaciół lub partnera życiowego.

                Życie każdego człowieka traci sens kiedy nie ma on wyznaczonych celów życiowych. Aby realizować cele życiowe musi być zaspakajana kolejna potrzeba - stymulacji i kreatywności. Potrzeba stymulacji odpowiada po części zresztą za proces powstawania uzależnienia. Gdy coś robisz to powoduje to podniecenie i wywołuje przeciwne emocje dyskomfortu i irytacji, gdy tego nie robisz. Poziom euforii spada po pewnym czasie gdy robisz to często i musisz wykonywać to uzależniające zachowanie coraz częściej. Ten proces jest potrzebny dla postępu cywilizacyjnego, wymusza zmianę naszego zachowania i wymyślania kolejnych rzeczy. Jest uzasadniony ewolucyjnie. Kiedy już opanowaliśmy jakieś zachowanie czy czynność to realizujemy kolejną ważną potrzebę kompetencji i osiągnięć. Ważne jest z psychologicznego punktu widzenia, żeby móc określić w czym jestem dobrym, co w życiu osiągnąłem. Jeśli mamy z tym problem to powinna to być wskazówka dla psychoterapeuty,  że także nie realizujemy swojej innej istotnej potrzeby poczucia statusu w grupie społecznej – wynika ono z poczynionych osiągnięć.

                Wielu pacjentów gabinetów psychologicznych ma problem poczuciem kontroli i niezależności. Ich samoocena jest na tyle niska, że nie mają poczucia sprawstwa, nie wierzą że są odpowiedzialni za swój los, przyczyn takiego stanu rzeczy upatrują w czynnikach zewnętrznych. Nie wierzą, że mogą podejmować decyzje o swojej przyszłości. Nie mają poczucia sprawstwa. Nie mając zaspokojonych w/w potrzeb nie można też mieć spełnionej potrzeby bezpieczeństwa – jest to taki rodzaj meta-potrzeby, w której zawierają się wszystkie razem w/w potrzeby.



‹ Powrót do listy z aktualnościami