Neurastenia – i formy jej terapii.

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-08-08

                Neurastenia to jedna z najczęściej występujących postaci nerwicy. Termin ten jest używany coraz rzadziej z uwagi na ciągłe zmiany klasyfikacji i nazewnictwa chorób i zaburzeń psychicznych. Ten rodzaj nerwicy objawia się zwiększoną pobudliwością i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego; niepokojem, niemożnością skupienia uwagi, drażliwością, bólami w okolicy serca, kołataniem serca, bólami głowy, zaburzeniami jelitowymi, osłabieniem czynności płciowych.

W literaturze wyróżnia się 3 typy nerwicy neurastenicznej:

·         neurastenia hiposteniczna: dominują objawy zmęczenia, obniżenia sprawności, niepokoju

·         neurastenia hipersteniczna: dominuje rozdrażnienie, wybuchy złości, nadwrażliwość na bodźce (np. dotyk sprawia ból, brak opanowania, osłabienie dyscypliny).

·         neurastenia asteniczna: szybkie męczenie się (wyczerpanie po krótkich czynnościach)

Ze względu na to jakiej sfery dotyczą objawy można wyróżnić dwie podstawowe odmiany neurastenii:

·         z dominującymi skargami dotyczącymi sfery psychicznej zgłaszanymi najczęściej po wysiłku umysłowym (męczliwość psychiczna), opisywana jako nieprzyjemne dla przeżywającego pojawienie się rozpraszających skojarzeń czy wspomnień, trudności w koncentracji i ogólnie mniej efektywne myślenie,

·         z dominującymi skargami po wysiłku fizycznym (męczliwość fizyczna), co charakteryzuje się występowaniem wyczerpania nawet po niewielkim wysiłku, czemu towarzyszy uczucie bólów mięśniowych i niemożności odprężenia się.

Męcząca staje się niemal każda aktywność życiowa pacjenta  - nie tylko praca, ale i rozrywka, np. kino czy spotkania ze znajomymi.

We wszystkich typach neurastenii obserwuje się także inne nieprzyjemne dolegliwości somatyczne jak zawroty głowy, napięciowe bóle głowy czy poczucie ogólnego rozchwiania. Dolegliwościom często towarzyszy martwienie się pogarszającym się stanem zdrowia, drażliwość i nierzadko objawy depresyjne i lękowe.

Przyczyną nerwicy neurastenicznej mogą być zarówno urazy natury organicznej, jak i psychicznej. Neurastenia może pojawić się na wskutek długotrwałych napięć, wyczerpania pracą zawodową czy konfliktów w domu. Do tej pory nie ma jednoznacznie określonego stanowiska co do etiologii tej choroby. Przypuszcza się, że neurastenia może być związana m.in. z nadmierną produkcją hormonów stresu, produkowanych przez nadnercza.

Nie leczona nerwica neurasteniczna zwykle przyjmuje postać chroniczną, prowadząc do znacznego upośledzenia funkcjonowania w wielu ważnych sferach życia. Kluczowym elementem leczenia jest zrozumienie przez chorego i jego otoczenie, że zgłaszane objawy nie są „zmyślone” czy „nieprawdziwe”. Są realnymi doznaniami zarówno psychicznymi jak i fizycznymi powodowanymi przez emocje oddziaływujące na system nerwowy. Permanentny stres może powodować również zmiany w strukturze narządów wewnętrznych a ich rezultat może zagrażać zdrowiu, a nawet życiu pacjenta. Ordynowane leczenie powinno być poprzedzone wnikliwym diagnozowaniem przez lekarza, aby stwierdzić czy objawy somatyczne nie wymagają odpowiedniej terapii fizykalnej. Warto uświadomić pacjenta, że terapia nerwic jest często trudna i długotrwała, a takie leczenie może odnieść rezultat jedynie w połączeniu z psychoterapią.  Stosuje się zarówno leczenie objawowe (głównie farmakologiczne) i przyczynowe (psychoterapię) - usuwające powody zaburzeń. Jeśli przyczyny neurastenii spowodowały głębokie zmiany w osobowości chorego, wówczas najskuteczniejsza jest psychoterapia. Stosowane leki psychotropowe stanowią jedynie czynnik przekaźnika psychoterapii.

Głównym celem psychoterapii jest usunięcie przyczyn schorzenia, uświadomienie pacjentowi psychogennego podłoża jego zaburzeń neurastenicznych oraz poprawa sposobu jego funkcjonowania z chorobą. Psychoterapia zwykle skupia się na zidentyfikowaniu źródeł stresu w życia pacjenta oraz sposobów jakich pacjent używa by ze stresem sobie radzić. W wyniku oddziaływań psychoterapeutycznych pacjent staje się bardziej świadomy tego, jaki jest i co przeżywa, jakie ma możliwości i ograniczenia. Przeszłość przestaje być zagrażająca, staje się źródłem wiedzy o własnych mocnych i słabych stronach. Uwolnione emocje mogą wyzwolić energię do nowych dążeń. Zrzucając bagaż przeszłości, pacjent może zajmować się teraźniejszością, rozwiązaniem swoich aktualnych konfliktów i problemów ograniczających jego zachowania. Istotnym elementem jest uzyskanie wglądu we wzajemne powiązania funkcjonowania ciała i umysłu. Bez psychoterapii umożliwiającej uzyskanie wglądu w mechanizm objawów neurastenicznych, a uzyskana w ten sposób poprawa jest zwykle nietrwała. Skuteczność psychoterapii w dużej mierze zależy od odpowiedniego dobrania do problemów pacjenta stosowanych metod oraz umiejętności interpersonalnych terapeuty.



‹ Powrót do listy z aktualnościami