Psychoterapia zaburzeń osobowości.

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-08-12

                Zaburzenie osobowości  należy do grupy zaburzeń psychicznych, którego istotnymi cechami są głęboko zakorzenione, trwałe i nie przystosowawcze wzorce zachowania, funkcjonowania, oraz relacji, osoby chorej ze środowiskiem, myślenia o nim i postrzegania go, utrwalone w strukturze osobowości  tak dalece, że powodują znaczące trudności w funkcjonowaniu społecznym, rodzinnym i zawodowym. Są też przyczyną cierpienia chorego i jego otoczenia. Jeżeli zostały rozpoznane przed 18. rokiem życia, nazywane są zaburzeniami w okresie dzieciństwa.

                Często zdarza się, że dezadaptacyjne cechy osobowości osoby chorej prowadzą do niekorzystnych następstw dla życia tej osoby, a zdarza się że również dla jej otoczenia. Ich utrwalony przez lata charakter utrudnia rozwój w wielu sferach życia, jednak te wzorce osobowościowe są podatne na zmianę, na przykład pod wpływem właściwie dobranej psychoterapii.

                Osoby nie przejawiające cech charakterystycznych dla zaburzenia osobowości dysponują większą lub mniejszą możliwości modyfikowania myślenia, emocji i zachowania się do różnych sytuacji, okoliczności, do spotykanych ludzi. Natomiast osoby z zaburzeniami osobowości cechują się pewną sztywnością zachowania, reakcji, prowadzącą do zmniejszonej plastyczności  funkcjonowania w wymienionych wcześniej obszarach. Ich sposoby spostrzegania, myślenia i odczuwania, a w szczególności odnoszenia się do innych przyjmują postać skrajną, albo istotnie odmienną od przeciętnych wzorców obserwowanych i akceptowanych w danej kulturze. Osoba przejawiająca cechy danego zaburzenia osobowości w różnych okolicznościach zachowuje się w taki sam lub podobny sposób, który jest niedostosowany do okoliczności i bywa źródłem wtórnych problemów dla tej osoby. Trudności te znajdują odzwierciedlenie szczególne w kontaktach międzyludzkich. Charakterystyczny wzorzec osobowościowy  każdej osoby pojawia się w okresie dojrzewania i ma skłonność do utrzymywania się w ciągu życia.

                Przyczyny powstawania zaburzeń osobowości są prawdopodobnie skutkiem współoddziaływania niekorzystnych wpływów rodzinnych, biologicznych, genetycznych i psychospołecznych. Pierwsze symptomy zaburzeń osobowości uwidaczniają się u danej osoby zwykle w późnym dzieciństwie lub w wieku młodzieńczym.

Zgodnie z międzynarodową klasyfikacją zaburzeń psychicznych (ICD-10) wyróżnia się są następujące odmiany specyficznych zaburzeń osobowości:

- osobowość paranoiczna

-osobowość schizoidalna

- osobowość dyssocjalna

- osobowość chwiejna emocjonalnie (w tym typ impulsywny i typ borderline)

- osobowość histrioniczna

- osobowość anankastyczna

- osobowość lękliwa (unikająca)

- osobowość zależna

                Podstawową metodą leczenia osób z zaburzeniami osobowości jest psychoterapia psychodynamiczna - długoterminowa. W literaturze można znaleźć liczne wyniki wiarygodnych badań potwierdzających skuteczność i przydatność tej procedury leczenia. W przypadku prawidłowej kwalifikacji zaburzenia i trwałości terapii (mającej charakter długoterminowy) możliwe jest uzyskanie realnych zmian w funkcjonowaniu pacjenta, które sprzyjają lepszemu funkcjonowaniu w wielu aspektach jego życia.  Można również znaleźć coraz więcej doniesień z wyników badań potwierdzających skuteczność innych metod psychoterapii (np. modyfikacje terapii poznawczo-behawioralnej). Nie można zapominać, że podstawowym czynnikiem terapeutycznym, niezależnym od stosowanego podejścia psychoterapeutycznego, jest nawiązanie relacji terapeutycznej między terapeutą i pacjentem, opartej na wzajemnym zaufaniu, bezpieczeństwie i zaangażowaniu. Obserwowany w ostatnich latach postęp w zakresie psychoterapii zaburzeń osobowości jest nadzieją dla wielu pacjentów, którzy dzięki temu mogą uniknąć stopniowej degradacji swojego życia i mają szanse na lepsze funkcjonowanie w wielu ważnych obszarach życia.

Farmakoterapia jako metoda leczenia zaburzeń osobowości ma znaczenie uzupełniające i leki psychotropowe zaleca się głównie ze wskazań objawowych, np. w celu opanowania nasilonej depresji, lęku czy krótkotrwałych objawów psychotycznych.



‹ Powrót do listy z aktualnościami