Psycholog szkolny – praca.

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-10-31

                Stanowisko psychologa szkolnego jest jednym z bardziej pożądanych wśród osób wybierających studia psychologiczne. W dzisiejszych niepewnych czasach, gdy trudno w ogóle o pracę, posada psychologa szkolnego, mimo że nie przynosi bardzo atrakcyjnego wynagrodzenia daje pewną stabilizację; zatrudnienie na umowę o pracę. Zgodnie z rozporządzeniem MEN o pomocy psychologiczno- pedagogicznej, które weszło w życie 1 lutego 2011 roku, uczniowie, rodzice uczniów i nauczyciele mogą w szkole liczyć na pomoc psychologiczno- pedagogiczną. W związku z powyższym ostatnim czasie coraz bardziej popularne staje się zatrudnianie psychologa w szkole. Niestety, to stanowisko jest obsadzone w nie wszystkich szkołach. O ile pedagog szkolny jest dostępny w większości placówek, o tyle o psychologa szkolnego nie jest już tak łatwo. Chociaż i tutaj coraz częściej w dużych miastach mówi się o redukcjach zatrudnienia w związku z niżem demograficznym, który dotarł do szkół. Na czym polega praca psychologa szkolnego? Jakie trzeba mieć kwalifikacje, żeby zdobyć taką pracę? Jakie predyspozycje do pracy w tym zawodzie powinien mieć psycholog szkolny?

                Psycholog w szkole (w ogóle w oświacie) traktowany jest jak nauczyciel i jest zatrudniany na takim stanowisku; nauczyciel – psycholog. Będąc zatrudnionym na takich warunkach zmuszony jest do realizowania poszczególnych ścieżek awansu zawodowego dla nauczycieli. Rozpoczynając pracę w szkole otrzymuje tytuł stażysty i rozpoczyna ścieżkę „awansu zawodowego nauczyciela”. Na stanowisku nauczyciela - psychologa w szkole, może być zatrudniona osoba, która ukończyła studia magisterskie na kierunku psychologia w specjalności odpowiadającej prowadzonym zajęciom. Do zajmowania stanowiska nauczyciela psychologa wymagane jest również przygotowane pedagogiczne.

Czym powinien zajmować się w szkole psycholog? Jednym z jego głównych zadań jest promowanie metod, które aktywizują pracę uczniów i zwiększają efektywność uczenia się. Psycholog szkolny pomaga przy dostosowaniu wymogów edukacyjnych do poziomu rozwoju uczniów. Na czym jego pomoc psychologiczno- pedagogiczna ma polegać? Przede wszystkim na rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia oraz rozpoznawaniu jego indywidualnych możliwości psychofizycznych. Głównym adresatem wszelkich działań psychologa w szkole jest uczeń. Psycholog rozpoznaje (diagnozuje) potencjalne możliwości uczniów oraz ich sytuację wychowawczą. Takie rozpoznanie poprzedza wszelkie działania profilaktyczne, mediacyjne, interwencyjne wobec uczniów, rodziców i nauczycieli.

Dla określenia szczegółowych zadań psychologa należy posłużyć się Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Czytamy w nim, że do zadań psychologa należy w szczególności:

·         prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów, w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości oraz wspieranie mocnych stron ucznia;

·         diagnozowanie sytuacji wychowawczych w celu wspierania rozwoju ucznia, określenia odpowiednich form pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym działań profilaktycznych, mediacyjnych i interwencyjnych wobec uczniów, rodziców i nauczycieli;

·         organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli;

·         zapewnienie uczniom doradztwa w zakresie wyboru kierunku kształcenia i zawodu;

·         minimalizowanie skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganie zaburzeniom zachowania oraz inicjowanie różnych form pomocy wychowawczej w środowisku szkolnym i pozaszkolnym ucznia;

·         wspieranie wychowawców klas oraz zespołów wychowawczych i innych zespołów problemowo-zadaniowych w działaniach wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki, o których mowa w odrębnych przepisach.”

Jak widzimy zakres obowiązków sformułowany w rozporządzeniu jest dość szeroko i ogólnie. To dobrze, gdyż można dostosowywać swoje działania do potrzeb i warunków placówki, w której się pracuje.

Praca psychologa szkolnego polega na zbieraniu informacji na temat „klientów” (uczniów, rodziców, nauczycieli), problemów czy zjawisk. Odbywa się to podczas badań psychologicznych, które przyjmują formę: ankiety, rozmowy, obserwacji, testu, kwestionariusza, rysunku itp. Obok informacji zaczerpniętych z wyżej wspomnianych badań, psycholog szkolny wykorzystuje informacje pochodzące z innych źródeł: uczniów, nauczycieli, dyrekcji, innych pracowników szkoły, rodziców, własnych obserwacji, doświadczeń i odczuć. Właściwe rozpoznanie problemów (diagnoza) pozwala dopiero opracować właściwe koncepcje pracy z klasą czy pojedynczym uczniem oraz z współpracy z rodzicami i nauczycielami.

Do innych zadań psychologa w szkole należy organizowanie różnego rodzaju warsztatów dla uczniów (ale również rodziców), których celem jest wyposażenie ucznia w niezbędną wiedzę i umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach, w unikaniu zagrożenia, skutecznego odmawiania i szukania pomocy. Podczas zajęć warsztatowych psycholog również ułatwia integrację klasy, pomaga uczniom budować pozytywne wizerunki własnej osoby i klasy. Celem pracy z grupą bardzo często jest rozwiązanie konkretnego problemu, konfliktu, często mediacja. W takim przypadku chodzi nie tylko o jednorazowe rozwiązanie problemu, ale przede wszystkim ułatwienie procesu komunikacji w grupie, wyposażenie uczniów, w umiejętność rozwiązywania konfliktów, uwolnienie z negatywnych emocji. Jest to jeden ze sposobów integrowania grupy, która zaczyna darzyć siebie większym zaufaniem, zna swoje możliwości i ograniczenia.

Psychologami szkolnymi mogą zostać osoby, które mają umiejętności komunikowania się, umiejętności interpersonalne, zdolność do empatii. Takie, które umieją słuchać i mają w sobie gotowość do kontaktu z drugim człowiekiem. Zgodnie z wspomnianym już rozporządzeniem - pomoc psychologiczna w szkole udzielana jest uczniom, nauczycielom i rodzicom. Psycholog szkolny powinien zawsze umieć bronić interesu ucznia. Nie zawsze jednak jest to tak proste i oczywiste. W pracy psychologa szkolnego często dochodzi do konfliktu interesów. Konflikt ten rozgrywa się najczęściej na linii nauczyciel – uczeń (czasem uczeń wraz z rodzicami). Psycholog w szkole powinien kierować się zasadą, że najważniejsze jest dobro ucznia i umieć pokonać dylematy lojalnościowe wobec kadry pedagogicznej.



‹ Powrót do listy z aktualnościami