Psycholog, psychoterapeuta Poznań – jak wybrać specjalistę?

Autor: Adam Zawielak
Opublikowano: 2013-11-06

                W dużym ośrodku akademickim takim jak Poznań, gdzie funkcjonuje już kilka uczelni wyższych kształcących na kierunku psychologia, znalezienie dobrego specjalisty nie powinno nastręczać większych problemów. W mniejszych miejscowościach rzeczywiście może być  problem ze znalezieniem właściwego specjalisty - psychologa. Przysłowie mówi „od przybytku głowa nie boli”, ale jak w śród tych licznych ofert usług psychologicznych, psychoterapeutycznych znaleźć tego właściwego specjalistę, który rozwiąże nasze problemy? Nawet jak specjalistów jest dużo w danej miejscowości to przecież nie chcemy tracić czasu ani pieniędzy na nietrafione wizyty. Czy psycholog pracujący w gabinecie prywatnym jest lepszy od tego na NFZ? Czym się więc kierować przy wyborze psychologa?

Przede wszystkim trzeba wiedzieć, że zawód psychologa może wykonywać osoba, która uzyskała w polskiej uczelni dyplom magistra psychologii lub otrzymała za granicą wykształcenie uznane za równorzędne w Rzeczypospolitej Polskiej, ponadto posiada pełną zdolność do czynności prawnych i włada językiem polskim w mowie oraz piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania zawodu psychologa. Potwierdzeniem tych kwalifikacji jest dyplom uczelni oraz przynależność do stowarzyszeń zawodowych np. Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

                Punktem wyjścia do wyboru specjalisty psychologa powinien być rodzaj problemu z jakim się zgłaszamy. Psychologia jest rozległą dziedziną nauki i praktyki zawodowej i nie każdy psycholog zna się szczegółowo na każdym problemie natury „psychicznej”- co nie oznacza że jest złym specjalistą w innej dziedzinie psychologii. Jak w każdej rozległej dziedzinie naukowej i tutaj obowiązuje specjalizacja. Ważne więc przed umówieniem się na spotkanie z psychologiem jest sprawdzenie czy on zajmuje się takimi problemami. Najlepsza do tego jest rozmowa telefoniczna podczas, której po krótce można naświetlić swój problem i spytać czy ten psycholog pracuje z problemami z których zgłaszamy się do niego. Można też sprawdzić na jego stronie internetowej, jeśli ją posiada, lub innych portalach specjalistycznych (psychologicznych, medycznych) czy pracuje z takimi problemami. Istotną wskazówką może być też informacja czy ta osoba ma np. publikacje z tej dziedziny psychologii.

                Podczas studiów psychologicznych studenci starszych lat zazwyczaj wybierają tzw. specjalności, co pozwala zdobywać wiedzę z psychologii w jakimś stopniu ukierunkowaną wg. własnych zainteresowań lub przyszłej pracy. Po studiach psycholog, żeby być specjalistą w danej dziedzinie najczęściej musi dodatkowo odbyć specjalizacyjne studia podyplomowe z danej dziedziny, często zakończone egzaminem zewnętrznym (np. państwowym). Elementem takich studiów najczęściej jest staż zawodowy. Najpopularniejszymi dziedzinami specjalizacji psychologów są: psychologia kliniczna, psychoterapia, psychologia edukacji, psychologia pracy, psychologia sądowa, neuropsychologia itd. Uzyskanie uprawnień w danej specjalizacji stanowi o właściwych kwalifikacjach.

Psycholog kliniczny – zajmuje się zaburzeniami procesów psychicznych  i zaburzeń zachowania, czyli zaburzeniami w regulacji stosunków człowieka z jego otoczeniem (psychopatologią), ich diagnozowaniem i leczeniem – pokrewną dziedziną medycyny jest psychiatria. Psycholog kliniczny w przeciwieństwie do lekarza psychiatry nie stosuje farmakoterapii czyli leków. Nie może też wystawiać zaświadczeń o niezdolności do pracy. Nie jest też psychoterapeutą. Nie może więc w swoich działaniach stosować psychoterapii. Psycholog (niekoniecznie kliniczny) jest jedynym specjalistą uprawnionym do przeprowadzania testów psychologicznych – np. testów badających iloraz inteligencji.

Psychoterapeuta – wg. obecnych polskich przepisów osoba praktykująca zawód psychoterapeuty nie musi być psychologiem. W praktyce najczęściej jest to jednak właśnie psycholog lub lekarz psychiatra, który skończył 4-letnią szkołę psychoterapii i otrzymał certyfikat Polskiego Towarzystwa Psychologicznego lub Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Osoby w trakcie zdobywania certyfikatu mają obowiązek poddawania nadzorowi swojej pracy psychoterapeutycznej – innemu psychoterapeucie, o większym doświadczeniu tzw. superwizorowi. Psychoterapeuta to osoba, która ukończyła specjalizacyjne kształcenia podyplomowe (studia lub szkołę psychoterapii) stosująca w swojej pracy zbiór technik leczących lub pomagających leczyć rozmaite schorzenia i problemy natury psychologicznej. Wspólną cechą wszystkich tych technik jest kontakt międzyludzki, w odróżnieniu od leczenia czysto medycznego. W obecnym rozumieniu medycznym należy jednak podzielić to, co popularnie nazywa się psychoterapią, na dwie istotnie różniące się od siebie dziedziny – psychoterapię i pomoc psychospołeczną.

Psychoterapia sensu stricto jest metodą z wyboru w leczeniu zaburzeń nerwicowych (obecnie klasyfikowanych jako zaburzenia lękowe) i zaburzeń osobowości. Pomoc psychospołeczna jest to "pomaganie" – tam gdzie nie ma zdefiniowanej (według ICD-10 i DSM-IV) choroby ani zaburzenia, ale jednak pacjent potrzebuje czyjejś pomocy. Cele psychoterapii ukierunkowane są zwykle na zmiany zachowań i postaw pacjenta, jak też na rozwój jego kompetencji emocjonalnych, np. na podniesienie poziomu samokontroli, radzenie sobie z lękami oraz stresem, podniesienie samooceny, poprawę zdolności tworzenia więzi, współpracy i komunikowania się z otoczeniem, czy też na poprawę własnej motywacji do działania.

Psycholog pracy - zajmuje się rozmaitymi aspekty organizacji i zarządzania zasobami ludzkimi; początkowo jego zadania ograniczały się do weryfikowania cech osobowości, predestynujących człowieka do pewnej pracy lub wykluczających go z jej wykonywania; stopniowo obszar kompetencji tej specjalizacji w psychologii rozszerzał się o wykrywanie i opis czynników stresogennych, pojawiających się w pracy fabrycznej (np. zatrudnienie w warunkach zautomatyzowanej produkcji), źródeł konfliktów, wpływu komunikacji międzyludzkiej w zakładzie na wydajność, optymalizację warunków pracy (np. barwa przedmiotów, oświetlenie, hałas, wibracje, działanie pola elektromagnetycznego). Psycholog pracy pomaga w lepszej organizacji przedsiębiorstwa i podnoszeniu jego efektywności, zapobiegają także powstawaniu niektórych chorób zawodowych i wypadków przy pracy. Psycholog pracy po zdobyciu dodatkowych uprawnień może prowadzić psychologiczne badania osób pracujących na stanowiskach wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej: kierowców, operatorów urządzeń, operatorów ciężkiego sprzętu, osób wykonujących pracę na wysokości lub obarczoną szczególnym obciążeniem psychicznym (strażacy, ratownicy).

Psycholog sądowy - do jego zadań należy m.in. wydawanie opinii w sprawach karnych. Pełni on funkcję wspomagającą dla organów ścigania i sądów - przeprowadza ekspertyzy i wydaje opinie. Powoływany on jest jako biegły sądowy w celu oceny poczytalności sprawcy lub wiarygodności zeznań świadków - kiedy w toku śledztwa pojawia się wątpliwość, czy dany świadek jest wiarygodny i zdolny do składania zeznań. Może on również pracować w zakładzie penitencjarnym – wtedy do jego zadań należy przede wszystkim ocena zasadności zwolnienia warunkowego, rehabilitacja zaburzeń zachowania osób, które weszły w konflikt z prawem i resocjalizacja. Zajmuje się on również diagnozą i organizacją reżimu więziennego; problematyką izolacji więziennej; współpracą z pozostałym personelem więziennym.

Psycholog szkolny; to często osoba po specjalizacyjnych studiach podyplomowych z psychologii edukacji. Jednym z jego głównych zadań jest promowanie metod, które aktywizują pracę uczniów i zwiększają efektywność uczenia się. Psycholog szkolny pomaga przy dostosowaniu wymogów edukacyjnych do poziomu rozwoju uczniów. Przede wszystkim rozpoznaje indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne ucznia oraz jego indywidualne możliwości psychofizyczne. Innymi słowy psycholog szkolny rozpoznaje (diagnozuje) potencjalne możliwości uczniów oraz ich sytuację wychowawczą.

Kwalifikacje są ważną rzeczą w zawodzie psychologa, ale równie istotne są jego umiejętności; w tym umiejętności interpersonalne. Na co zwrócić szczególną uwagę podczas pierwszej wizyty:

Czy czuję się w towarzystwie tej osoby bezpiecznie?

Czy jestem bezwarunkowo akceptowany?

Czy słucha uważnie tego, co mówię?

Czy w jego obecności mogę wypowiadać się swobodnie?

Czy nie wysnuwa daleko idących wniosków, z którymi tak naprawdę się nie zgadzam?

Czy nie obiecuje poprawy w szybkim czasie i bez wysiłku?

Jeśli po pierwszej wizycie odpowiedzi na te pytania nie budzą naszych obaw to jest szansa na nawiązania dobrej relacji z tym psychologiem.

                Nie warto przy wyborze psychologa kierować się jednym kryterium – odpłatności czyli czy wizyty u niego są refundowane. Jeśli zależy Ci na psychologu refundowanym z NFZ to zacznij od wizyty u swojego lekarza pierwszego kontaktu, poproś o skierowanie do psychologa. Zapytaj gdzie w twojej miejscowości jest najbliższa Poradnia Zdrowia Psychicznego, powinien tam pracować również psycholog. Niestety jak z każdym specjalistą trzeba się liczyć z tym, że terminy mogą okazać się odległe.



‹ Powrót do listy z aktualnościami